Kerusi Keselamatan Kanak-Kanak Dalam Kereta: Undang-Undang dan Cara Memilih

 

Ramai ibu bapa di Malaysia masih memangku anak kecil di tempat duduk hadapan, terutamanya untuk perjalanan dekat. Hakikatnya, dalam perlanggaran, pangkuan ibu bapa tidak mampu menahan anak. Kerusi keselamatan kanak-kanak, atau Child Restraint System (CRS), direka khusus untuk melindungi tubuh kecil anak daripada kecederaan serius.

Maklumat disemak pada Oktober 2026. Sila rujuk Jabatan Pengangkutan Jalan (JPJ) dan Institut Penyelidikan Keselamatan Jalan Raya Malaysia (MIROS) untuk peraturan dan status penguatkuasaan terkini.

Apa kata undang-undang?

Kerajaan mengumumkan penggunaan CRS wajib dalam kenderaan persendirian mulai 1 Januari 2020. Mengikut peraturan yang diumumkan, kanak-kanak yang tingginya 135 sentimeter ke bawah perlu menggunakan CRS yang sesuai dengan tinggi dan berat mereka, mengikut piawaian Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu iaitu UN R44 atau R129.

Namun, penguatkuasaan melalui saman telah ditangguhkan beberapa kali, dan kerajaan memberi tumpuan kepada pendekatan advokasi dan pendidikan. Status penguatkuasaan boleh berubah, jadi semak pengumuman terkini.

Apa pun status saman, pakar keselamatan jalan raya menegaskan bahawa CRS sepatutnya digunakan kerana ia menyelamatkan nyawa, bukan semata-mata untuk mematuhi undang-undang.

Kenapa tali pinggang keledar dewasa tidak cukup?

Tali pinggang keledar direka untuk tubuh orang dewasa. Bagi kanak-kanak kecil, tali boleh melintasi leher atau perut, bukannya tulang dada dan pinggul. Dalam perlanggaran, ini boleh menyebabkan kecederaan dalaman yang serius. Bayi pula mempunyai otot leher yang lemah, menjadikan mereka sangat terdedah kepada kecederaan kepala dan leher.

Jenis kerusi keselamatan mengikut peringkat

1. Kerusi bayi menghadap belakang

• Untuk bayi baru lahir hingga had berat atau tinggi yang ditetapkan pengeluar.
• Menghadap belakang melindungi kepala, leher dan tulang belakang bayi dengan lebih baik.
• Sesetengahnya boleh ditanggalkan dan dibawa sebagai pembawa bayi.

2. Kerusi boleh tukar (convertible)

• Boleh digunakan menghadap belakang untuk bayi, kemudian menghadap hadapan apabila anak lebih besar.
• Pakar menyarankan anak kekal menghadap belakang selama mungkin, sehingga mencapai had yang dibenarkan kerusi.

3. Kerusi menghadap hadapan dengan abah-abah

• Untuk kanak-kanak kecil yang sudah melepasi had kerusi menghadap belakang.
• Menggunakan abah-abah lima titik untuk menahan anak.

4. Kerusi penggalak (booster)

• Untuk kanak-kanak lebih besar yang belum cukup tinggi untuk menggunakan tali pinggang keledar dewasa dengan betul.
• Menaikkan kedudukan anak supaya tali pinggang melintasi bahu dan pinggul dengan betul.

Cara memilih kerusi yang betul

1. Semak label piawaian. Pilih kerusi yang mempunyai label kelulusan UN R44 atau R129. Label biasanya berwarna jingga dengan maklumat kategori, had berat atau tinggi, dan nombor kelulusan.
2. Ikut berat dan tinggi anak, bukan umur semata-mata.
3. Pastikan serasi dengan kereta anda. Semak sama ada kereta mempunyai titik ISOFIX, dan cuba pasang sebelum membeli jika boleh.
4. Elakkan kerusi terpakai yang tidak diketahui sejarahnya. Kerusi yang pernah terlibat dalam kemalangan mungkin rosak walaupun nampak elok.
5. Semak tarikh luput. Kebanyakan kerusi mempunyai tempoh penggunaan yang disyorkan pengeluar.
6. Berhati-hati dengan kerusi sangat murah dalam talian yang tidak mempunyai label kelulusan.

Kesilapan pemasangan yang biasa

• Memasang kerusi menghadap belakang di tempat duduk hadapan dengan beg udara aktif. Ini sangat berbahaya. Tempat duduk belakang sentiasa lebih selamat.
• Kerusi tidak cukup ketat. Kerusi sepatutnya tidak bergerak lebih daripada sedikit apabila digoncang di tapak pemasangan.
• Tali abah-abah terlalu longgar. Anda tidak sepatutnya boleh mencubit lebihan tali di bahu anak.
• Klip dada di kedudukan salah. Ia sepatutnya berada pada paras ketiak, bukan di perut.
• Anak memakai jaket tebal di bawah abah-abah, menyebabkan tali tidak ketat dengan sebenar.
• Bertukar ke menghadap hadapan terlalu awal.

Baca manual kerusi dan manual kereta dengan teliti. Jika tidak pasti, minta bantuan kedai yang menjual kerusi atau sesi pemeriksaan CRS yang kadangkala dianjurkan semasa kempen keselamatan jalan raya.

Tip untuk anak yang tidak mahu duduk di kerusi

• Biasakan sejak hari pertama bayi pulang dari hospital.
• Konsisten: kerusi keselamatan untuk setiap perjalanan, dekat atau jauh.
• Bawa mainan atau buku kecil untuk perjalanan.
• Jadilah teladan dengan sentiasa memakai tali pinggang keledar sendiri.
• Berhenti rehat untuk perjalanan jauh.

Kesimpulan

Kerusi keselamatan kanak-kanak ialah salah satu pelaburan terpenting untuk keselamatan anak. Pilih kerusi yang memenuhi piawaian, sesuai dengan saiz anak, dipasang dengan betul di tempat duduk belakang, dan digunakan untuk setiap perjalanan. Pangkuan ibu bapa penuh kasih sayang, tetapi ia bukan tempat yang selamat dalam kenderaan yang bergerak.

Artikel ini bertujuan memberi maklumat umum. Rujuk JPJ, MIROS dan manual pengeluar untuk panduan khusus.